بهترین ورزش برای بیماری پارکینسون چیست؟

0
بیماری پارکینسون

همه ما می دانیم، افزایش سن امری است که نمی توان آن را نادیده گرفت و اجتناب ناپذیر است. داشتن اطلاعاتی درباره تغییرات ایجاد شده در بدن به پیشگیری و یا درمان برخی بیماری های وابسته به سن کمک خواهد کرد. پارکینسون نمونه ای از بیماری های وابسته به سن است. ما این بار در فیت لیدی به چیستی این بیماری و راه های کنترل آن با ورزش، خواهیم پرداخت.

پارکینسون چیست؟

بیماری پارکینسون (Parkinson’s Disease) یا  PD نوعی اختلال عصبی و حرکتی است. علت اصلی این بیماری مشخص نیست. برخی این بیماری را از شایع ترین بیماری های مخرب اعصاب می دانند. براساس تحقیقات انجام شده، این بیماری به میزان هورمون دوپامین و نوراپی نفرین وابسته است.

مغز از قسمت های مختلفی تشکیل شده است. در بیماری پارکینسون ساقه مغزی درگیر است. جسم سیاه در ساقه مغزی دوپامین کافی ترشح نمی کند، طوری که یک افت در سطح دوپامین دیده می شود. با کمتر شدن دوپامین در بدنِ بیماران پارکینسونی، مغز پیام ها را درباره حرکت و زمان حرکت به خوبی دریافت نمی کند.­ همین امر ممکن است باعث از بین رفتن تدریجی عضلات بدن شود.

پارکینسون در بین هر دو جنس خانم و آقا دیده می شود. با توجه به تحقیقات انجام شده در سال ۲۰۱۷، مردان ۵۰ درصد بیشتر از زنان به بیماری پارکینسون مبتلا می شوند. علائم در سن ۶۰ سال به بالا بیشتر ظاهر می شود. زمانی که بیماری پارکینسون قبل از سن ۵۰ سالگی بروز کند، یک آغاز زود هنگام بیماری پارکینسون خواهد بود.

بیماری پارکینسون عموماً در سنین بالا به طور کامل بروز می کند. در بیماری پارکینسون فرد در زمان استراحت، دچار لرزش اندام است. بیشتر مردم پارکینسون را با لرزش اندام ها می شناسند، اما تمامی افراد مبتلا به پارکینسون با لرزش اندام مواجه نمی شوند.

عوامل مهم در ابتلا به بیماری پارکینسون چیست؟

علت بیماری پارکینسون همچنان مشخص نیست. از مهم ترین عوامل اثرگذار بر این بیماری می­­ توان به ژنتیک، سبک زندگی، استرس و فشار روانی و تغذیه اشاره کرد.

ژنتیک را می توان به عنوان یکی از عواملی که ریسک ابتلا به این بیماری را بیشتر می کند، شمرد. اگر یک عضو خانواده به پارکینسون مبتلا باشد، ریسک ابتلا به این بیماری در آن خانواده بیشتر می شود.

سبک زندگی را نیز به عنوان یک مجموعه ای از عوامل اثر گذار می توان نام برد. از این رو داشتن خواب کافی و به موقع از عوامل موثر است. داشتن فعالیت کافی در سنین بزرگسالی می تواند در برقراری تعادل هورمونی بدن اثر گذار باشد.

زندگی کردن در مکان هایی با آلودگی هوای زیاد، ریسک بیماری پارکینسون را افزایش می دهد. داشتن امید به زندگی و همینطور داشتن یک زندگی اجتماعی فعال، می تواند به کنترل این بیماری کمک کند. استرس و فشار روانی را در اکثر بیماری های ایمنی بدن می توان دید. دلیل وجود این علت در اکثر بیماری ها اثر مخرب استرس بر عملکرد عصبی است.

بدن زمانی که تحت فشار عصبی قرار می گیرد دچار تغییرات هورمونی می شود. یکی از اثر گذار ترین هورمون ها اپی نفرین و نور اپی نفرین هستند. باتوجه به تحیقیقات بررسی شده، اپی نفرین از عوامل اثر گذار بر این بیماری است.

مهم ترین علائم پارکینسون چیست؟

همانطور که اشاره کردیم، پارکینسون در سنین بالا نمایان می شود. بسیاری از مردم فکر می کنند علائم اولیه پارکینسون نشانه های عادی افزایش سن است. در حالی که، اگر سریع تر از بیماری آگاه شوند، می توانند با راه های پیشنهاد شده آن را کنترل و یا ابتلا به آن را به تاخیر بیاندازند. پس آگاهی داشتن از علائم این بیماری حائز اهمیت است.

از این عوامل می توان به موارد زیر اشاره کرد:

حرکت کردن و یا فعالیت کردن: لرزش در دستان عموماً سریع تر از سایر اعضای بدن مشخص می شود.

هماهنگی و تعادل: احساس هماهنگی و تعادل افراد کاهش می یابد. به طوری که ممکن است در حمل اجسام با مشکل مواجه شوند.

راه رفتن: وضعیت افراد در هنگام راه رفتن تغییر می کند. در برخی افراد ممکن است چنین به نظر برسد که در راه رفتن خود عجله دارند. گاهی نیز برخی در هنگام راه رفتن به جلو خم می شوند .

صدا: ممکن است در صدا لرزشی ایجاد شود. در حالتی دیگر فرد با صدای آهسته تری صحبت خواهد کرد.

دست خط: به دلیل لرزش احتمالی در دست بیمار پارکینسونی دست خط او تغییر می کند. در حالت دیگر ممکن اندازه دست خط فرد به طور قابل توجه ای کوچکتر شود.

حس بویایی: از بین رفتن حس بویایی در یک بیمار مبتلا به پارکینسون می تواند از علائم اولیه باشد.

خوابیدن: اگر فردی به تازگی در طی خواب خود به دلیل پرش و یا لرزش اندام بدن از خواب بلند می شود، از نشانه های اولیه این بیماری می تواند. همچنین افراد بیمار به دلیل لرزش اندام ها خواب راحتی نخواهند داشت.

از سایر علائم شایع دیگر می توان به موارد زیر اشاره کرد:

تغییرات خلقی از جمله افسردگی، مشکل در بلع و جویدن، یبوست، مشکلات پوستی و …

۳ تاثیر فوق العاده ورزش بر بیماری پارکینسون

ورزش برای پارکینسون

ورزش نقش مهمی در داشتن یک زندگی سالم دارد و هر فردی نیاز به داشتن یک زندگی سالم دارد. ورزش یکی از قدرتمند ترین درمان های بیماری پارکینسون است. تحقیقات نشان داده است که ورزش می تواند دارای اثر محافظتی باشد.

نتایج پروژه های مختلف در رابطه با پارکینسون نشان می دهد که سرعت پیشرفت بیماری در بیماران فعال از لحاظ حرکتی کمتر از سایر بیماران است.

حداقل زمان لازم برای داشتن فعالیت بدنی در هفته ۲.۵ ساعت پیشنهاد شده است.

شواهد دیگری نیز وجود دارد که نشان می دهد ورزش ممکن است مزایای خاصی برای بیماران پارکینسون داشته باشد، از جمله:

  1. جلوگیری یا کاهش سرعت پیشرفت: مطالعات انجام شده نشان داده اند ورزش باعث کاهش خطر پارکینسون و پیشرفت آن می شود. آنها معتقدند که ورزش به سالم ماندن سلول های مغزی کمک به سزایی می کند.
  2. مدیریت علائم: ورزش می تواند در مدیریت بعضی از علائم مانند تعادل و یبوست تاثیر بالایی داشته باشد. ورزش همچنین با افزایش قدرت در ارتباط است که به مدیریت برخی علائم دیگر کمک می کند.
  3. جلوگیری از انزوا و تنهایی: بیماران پارکینسون به دلیل مشکلات جسمی ایجاد شده، ممکن است تنهایی را  ترجیح دهند. این موضوع خود به فشار روانی آنها اضافه خواهد کرد.

اما داشتن فعالیت بدنی به همراه خانواده و یا دوستان به این بیماران کمک می کند تا فعالیت های اجتماعی داشته باشند. فعال بودن در محیط های اجتماعی به کاهش استرس هم کمک می کند.

بهترین ورزش برای پارکینسون چیست؟

بهترین ورزش برای بیمار پارکینسون بنا به شرایط جسمانی او انتخاب می شود. بنا به اینکه بیمار نیاز به چه نوع تقویت جسمانی دارد.

همینطور برای انتخاب ورزش، آسیب های وارد شده بر بدن بیمار در اثر بیماری پارکینسون باید بررسی شود.

بر اساس اصل تفاوت های فردی، نمی توان گفت که چه ورزشی برای یک فرد و یا یک بیمار خاص مفید است.

اما برای کمک به مدیریت علائم، برنامه ورزشی شما باید شامل موارد کفته شده درادامه مطلب باشد:

  1. تمرینات انعطاف پذیری (کششی): برای داشتن عملکرد بهتر درانجام امور روزانه.
  2. تمرینات هوازی: برای بهبود دستگاه قلبی-عروقی و بهیود ضربان قلب و کیفیت تنفس.
  3. تمرینات قدرتی و مقاومتی: برای بهبود قدرت عضلانی و جلوگیری از آتروفی عضلانی و افزایش توده عضلانی.
  4. تمرینات تعادلی: بهبود عملکرد بدن در راه رفتن و پیشگیری از خطرات زمین خوردن.

این موارد ذکر شده، در انواع مختلفی از ورزش ها گنجانده شده است، مانند:

پیاده روی: ورزشی است که تقریبا برای هر بیماری توصیه می شود. رایگان بودن و محدود نبودن محیط انجام این ورزش از نقاط قوت آن محسوب می شود. به طور جزئی بر عملکرد بهتر اندام پایین تنه و دستگاه قلبی-تنفسی اثر دارد.

یوگا: این تمرین برای بیمارانی که نقص تعادل دارند گزینه مناسبی است. همچنین به تقویت عضلات نیز کمک شایانی می کند.

پیلاتس: این تمرین به آن دسته از بیماران پارکینسونی کمک می کند به طور ویژه نیاز به تقویت عضلات خود دارند.

بدنسازی: این تمرین را می توان یکی از بهترین گزینه ها برای بیماران پارکینسون دانست. در ادامه به توضیخ آن خواهیم پرداخت.

دوچرخه سواری: بیماران پارکینسون که از ضعف عضلانی پایین تنه رنج می برند، می توانند دوچرخه را در لیست ورزش های مناسب خود قرار دهند.

دوچرخه می تواند ثابت و یا متحرک باشد. اما بیمار پارکینسون باید توجه داشته باشد در ابتدا بهتر است با مقاومت کم تمرین کند. اگر دوچرخه سواری در فضای آزاد را انتخاب می کند با سطوح صاف و مستقیم شروع کند. بهتر است این تمرین با همراهی فرد یا افراد دیگر انجام گیرد.

رقص: یک تمرین عالی برای بهبود سیستم عصبی است. همچنین به بهبود روحیه فرد بیمار بسیار کمک می کند. باید اضافه کرد رقص می تواند به تقویت اندام پایین تنه کمک  کند. در هماهنگی سیستم عصبی- عضلانی نیز تاثیر به سزایی دارد.

تای چی: این تمرین که همانند پیلاتس و یوگا به تعادل و تقویت عضلات کمک می کند. تای چی از جدید ترین تمریناتی است که اثر آن بر بیماری پارکینسون اثبات شده است.

تمام ورزش های نام برده در بالا می تواند برای یک فرد مبتلا به پارکینسون مفید باشد. اما قبل از انتخاب آن باید با پزشک خود مشورت کنید.

اینکه راجع به زمان و تعداد روز های انجام تمرینات صحبتی نشده است به دلیل اصل تفاوت های فردی است که بالا به آن اشاره شد.

یک نکته بسیار مهم در بحث تاثیر ورزش بر پارکینسون، منظم بودن تمرین است. در تحقیقات انجام شده در سال های ۲۰۱۵ و ۲۰۱۷ بیمارانی که به مدت شش ماه به طور منظم با شدت و تکرار مناسب تمرین داشتند، بهترین بازخورد از اثر ورزش بر وضعیت جسمانی و روانی خود را گزارش داده اند.

برای انتخاب یک ورزش مناسب باید توجه داشت، حس بیمار به نوع ورزش از ارکان اصلی انتخاب تمرین است.

بر این اساس بهتر است خود بیمار قبل از انتخاب مشخص کند چه نوع تمرینی را می پسندد. برای مثال:

  • تمرین را در فضای آزاد می پسندد یا فضای بسته
  • تمرین های انفرادی را دوست دارد یا تمرین گروهی
  • تمرین را در چه ساعاتی از روز ترجیح می دهد.
  • و سایر موارد…

بدنسازی و پارکینسون

چرا بدنسازی به بیماران پارکینسون توصیه می شود؟

ورزش بدنسازی نیز از جمله ورزش هایی است که به اکثر بیماران توصیه می شود. یکی از ویژگی های بارز این رشته ورزشی، منعطف بودن آن است.

انعطاف برنامه تمرینی: منعطف بودن یک برنامه تمرینی برای بیماری پارکینسون یک امتیاز خوب بشمار می رود. برای مثال: شدت تمرین، که یکی از عوامل مهم است. در این ورزش می توان آن را متناسب با نیاز فرد کاهش و یا افزایش داد.

تقویت عضلات به صورت اختصاصی: نوع درگیری عضلانی فرد که با توجه به سطح بیماری معین می شود می تواند متفاوت باشد. گاهاً بیماران پارکینسون نیاز دارند که عضلات بزرگ پایین تنها خود را تقویت کنند.

در مواقعی نیز ممکن است فرد نیازمند تقویت عضلات بالا تنه خود برای بهبود عملکرد خود باشد. همچنین در این ورزش متناسب با نیاز و توانایی هایی هر بیمار پارکینسون، برنامه ی مخصوص به فرد را ارائه می دهند.

علاوه بر این موارد، در گرم کردن و سرد کردن، از حرکات کششی و انعطاف پذیری استفاده می شود. باید اضافه کرد که در ابتدا و انتهای تمرین نیز می توان از دستگاه تردمیل برای بهبود دستگاه قلبی-تنفسی استفاده کرد.

در این صورت یک جلسه برنامه بدنسازی می تواند یک مجموعه کامل از تمرینات برای بیماران پارکینسونی باشد. همچنین بدنسازی، از آتروفی عضلانی بیماران پارکینسون جلوگیری می کند.

 حتماً بخوانید:  بهترین ورزش برای پیشگیری و درمان بیماری سارکوپنی

چه ورزش هایی به بیماران پارکینسون توصیه نمی شود؟

این موضوع کاملاً وابسته به میزان درگیری یک فرد بیمار است. اینکه فرد بیمار در چه سطحی از بیماری قرار دارد، تعیین کننده نوع ورزش خواهد بود.

اما به طور کلی ورزش هایی که برای این بیماران مناسب نیست را می توان اینگونه دسته بندی کرد. البته این دسته بندی می تواند با نظر پزشک بیمار تغییر پیدا کند.

  • ورزش های مبارزه ای که برخوردی است مانند بوکس و …
  • ورزش هایی که در آن فرد بیمار به مدت طولانی حبس نفس دارد، مانند شنا و…
  • ورزش هایی که بیمار تمام توان خود را برای انجام آن می گذارد: مانند وزنه برداری و …
  • ورزش هایی که مبتنی بر حفظ تعادل باشد، مانند سطح پیشرفته ای از ورزش یوگا و…

کلام آخر

تغییر سبک زندگی برای یک فرد بیمار که مبتلا به پارکینسون است، سخت تر از یک فرد سالم است. بیماران پارکینسون علاوه بر حمایت های جسمانی، نیاز به حمایت های روانی بالایی دارند. برای تغییر سبک زندگی غیر فعال به فعال باید کنار این عزیزان باشیم.

اما بهتر است که در سنین پایین تر داشتن یک زندگی فعال را انتخاب کنیم. داشتن فعالیت روزانه کمک شایانی به تاخیر انداختن این بیماری می کند. بر اساس تحقیقات، ۳ ساعت تمرین در هفته به مدیریت بیماری پارکینسون کمک بسیاری می کند.

داشتن فعالیت بدنی متناسب با آمادگی بدنی، از آتروفی عضلات، گرفتگی عروق، بیماری های تنفسی، بیماری های عصبی و .. جلوگیری می کند. این عوامل در بیماری پارکینسون بسیار تاثیر گذار هستند.

شما می توانید از طریق قسمت نظرات زیر همین مطلب یا از  اینستاگرام فیت لیدی با ما در ارتباط باشید.

در ادامه بخوانید: ۱۰ ویژگی بسیار مهم برنامه تمرینی بدنسازی بانوان
به عنوان کارشناس ارشد فیزیولوژیی ورزش و تندرستی، از ابتدای ورودم به به این رشته، دغدغه بهبود شرایط تمرینی بیماران و تغییر در نگرش افرادی را داشتم که از ورزش به عنوان یک مکمل خوب در کنار سایر موراد استفاده نمی کنند. امیدورام که بتوانم در این حوزه تاثیر گذار باشم.

پاسخ دادن

دیدگاه خود را وارد کنید
لطفا نام خود را وارد کنید